Bitwa pod Mełchowem – bitwa stoczona 30 września 1863 roku pod Mełchowem k. Lelowa pomiędzy powstańcami styczniowymi płk. Zygmunta Chmieleńskiegoks.Daniel Wojciechowski — Szlakiem powstańczym 1863 roku Adama Chmielowskiego. Włoszczowskie Zeszyty Historyczne tom 4, Włoszczowa 1997 a siłami Imperium Rosyjskiego, zakończona zwycięstwem powstańców.
Przygotowania Po walkach pod Ciernem, Warzynem i Czarncą, Chmieleński zebrał w Drochlinie rozproszony oddział chcąc osłonić formujących się strzelców kpt. Alberta Esterhazy'ego. W tym miejscu dotarła doń informacja o wysłaniu przeciwko niemu oddziału rosyjskiego złożonego z dwóch rot piechoty, dwóch szwadronów dragonów, stu kozaków oraz trzech dział i rakietników.
W związku z zagrożeniem Chmieleński zarządził zgrupowanie oddziałów swojego i kpt. Esterhazy'ego. Łącznie dysponował ok. 800 żołnierzami – prawym skrzydłem, rozstawionym w lesie, dowodził płk. Teofil Władyczański, a lewym, rozłożonym we wsi, kpt. Esterhazy.
Uderzenie powstańców Bitwę rozpoczęli Rosjanie ostrzałem artyleryjskim wsi, po którym nastąpił atak kolumny piechoty mającej opanować las na lewym skrzydle powstańców. Chmieleński polecił zajęcie lasu i zatrzymanie Rosjan, co Esterhazy szybko zrealizował, nawiązując następnie walkę ogniową z przeciwnikiem.