Serafin, imię świeckie Nikołaj Borisowicz Sobolew (ur. w Riazaniu, zm. 26 lutego 1950 w Sofii) – rosyjski biskup i teolog prawosławny.
Życiorys Ukończył z wyróżnieniem seminarium duchowne w Riazaniu, a następnie Petersburską Akademię Duchowną (dyplom w 1908). Jako student IV roku złożył 26 stycznia 1901 wieczyste śluby mnisze, przyjmując imię Serafin na cześć świętego mnicha Serafina z Sarowa. 18 marca 1908 został wyświęcony na hieromnicha. Po ukończeniu Akademii został początkowo skierowany do pracy na kursach przygotowujących do kapłaństwa w Żytomierzu, następnie od 1909 do 1911 był asystentem nadzorcy analogicznej szkoły w Kałudze, w 1911 został inspektorem seminarium duchownego w Kostromie, zaś w 1912 otrzymał godność archimandryty i stanowisko rektora seminarium duchownego w Woroneżu. Znał Jana Kronsztadzkiego, Warsonofiusza, Józefa i Anatola Młodszego z Optiny; traktował ich jak kierowników duchowych.