thumb|250px|Wyjaśnienie efektu kominowego: manometry wskazują ciśnienie, kolor – temperaturę. Ponieważ ciepłe powietrze ma mniejszą gęstość powstaje różnica ciśnień.
Efekt kominowy (ciąg kominowy) – zjawisko fizyczne powstawania spontanicznego przepływu cieplejszego gazu (np. powietrza) z dołu do góry w kominach. Efekt kominowy występuje też w szybach wentylacyjnych, szybach wind, szybach kopalnianych, chłodniach kominowych i wielu innych miejscach o pionowym układzie.
Siłą napędową efektu kominowego są różnice gęstości wynikające np. z różnicy temperatury pomiędzy powietrzem (jakimkolwiek gazem) zewnętrznym a wewnętrznym (w przewodzie komina). Słup wewnętrznego, ogrzanego powietrza jest lżejszy niż zimnego – zewnętrznego. Wynika z tego, że u podstawy komina w jego wnętrzu ciśnienie jest mniejsze niż na zewnątrz na tej samej wysokości. Ta różnica ciśnień wywołuje przepływ powietrza. Efekt jest tym większy, im wyższy komin i większa różnica temperatur. Z tego powodu kominy bywają ocieplane. . Energia kinetyczna rozpędzonego w kominie powietrza może zostać wykorzystana do produkcji energii elektrycznej. Kominy zbudowane specjalnie w tym celu są nazywane wieżami słonecznymi.