został wpisany na krajową listę UNESCO Pamięć ŚwiataWielkopolska ciekawie.Wągrowiec i cysterskie dziedzictwo [dostęp 2021-08-17]. Według najnowszych badań klasztor w Łeknie był najwcześniej lokowanym na ziemiach polskich opactwem cysterskim. Proces jego lokowania rozpoczął się już prawdopodobnie w 1143. Aktywna działalność cystersów sprawiła, że w ciągu niespełna dwóch stuleci zgromadzili rozległe dobra ziemskie, sięgające od Łekna aż po Wągrowiec tak, że było to jedno z najznaczniejszych opactw na ziemiach polskich.

W 1319 opat Gotszalk zakupił od Sędziwoja Wojciechowicza z rodu Zarębów kilka wsi, wśród nich Prostynię, która dała początek przyszłemu Wągrowcowi. Osada rozwijała się prężnie i w 1381 otrzymała prawa miejskie. Kilkanaście lat później cystersi podjęli decyzję o przeniesieniu klasztoru z Łekna do Wągrowca. Translokacja siedziby trwała prawie sto lat. Tym samym klasztor wągrowiecki przejął tradycje cystersów łękneńskich, a ich działalność została wpisana w historię miasta. W 1451 opat Gotfryd wykupił od wójta Michała prawa do wójtostwa, przez co Wągrowiec stał się miastem klasztornym, a jego losy całkowicie splotły się z dziejami opactwa. Był jednym z nielicznych ośrodków miejskich w Polsce, stanowiących wyłączną własność zakonną.