Częstoch (łac. Chestoch) – postać występująca w podaniach jako rycerz i założyciel Częstochowy. mały|Rzeźba Częstocha autorstwa Jerzego Kędziory na Starym Rynku w Częstochowie
Historia Częstoch jest uważany za legendarnego założyciela Częstochowy. Jego imię pojawia się w gnieźnieńskiej bulli protekcyjnej papieża Innocentego II datowanej na 7 lipca 1136 roku i wystawionej w Pizie, w której zawarto pierwsze znane zapisy polskich nazw miejscowości i imion. Jednocześnie pierwsza wzmianka o Częstochowie pochodzi z 1220 roku, z dokumentu biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża.
Nie są znane żadne informacje dotyczące życia Częstocha. Jedynie historyk amator Sławomir Folfasiński opublikował w 1989 roku w Almanachu CzęstochowySławomir Folfasiński, Czy skarbienicki Częstoch z bulli z 1136 r. był pierwszym „gospodarzem” przyszłej Częstochowy, [w:] dr Tomasz Mielczarek (red.), Almanach Częstochowy, wyd. Towarzystwo Przyjaciół Częstochowy, Częstochowa, 1989, s. 5–13. informację, jakoby Częstoch miał być poddanym arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba i być zaangażowanym w walki o tron krakowski, a następnie być administratorem terenów nad Wartą. Koncepcja ta została skrytykowana przez środowisko historyków.