Świątynia dedykowana św. Aleksandrowi Newskiemu została ukończona w 1852, a jej konsekracja nastąpiła 21 września tego samego roku. Świątobliwy Synod Rządzący nadał jej tytuł soboru. Budynek był nieogrzewany, co sprawiało, że nabożeństwa mogły się tam odbywać jedynie od maja do października. Wewnątrz umieszczono kaplice poświęcone św. Mikołajowi Cudotwórcy i Zmartwychwstaniu Pańskiemu. Fasadę ozdobiły kolumny w porządku korynckim. Według opinii współczesnych sobór był jedną z najpiękniejszych cerkwi Jekaterynburga, szczególne wrażenie robiły harmoniczne proporcje budowli, majestatyczna biel oraz ikonostas. Przechowywano tu relikwie dziewiętnastu różnych świętych.
mały|lewo|240px|Widok z 1910 Przewrót bolszewicki zmienił sytuację Kościoła Prawosławnego w Rosji. We wrześniu 1920 jekaterynburski monaster Nowo-Tichwiński został zamknięty decyzją władz sowieckich. Sobór nie zaprzestał działalności – został przekształcony w zwykłą placówkę parafialną. Mimo prześladowań raporty policyjne podają, że na początku lat 20. XX wieku grupa wiernych skupiona wokół soboru była spora, liczyła prawie 5 tysięcy wiernych. Znaczna liczba wiernych miała także związek z metodyczną akcją zamykania większości obiektów kultu religijnego na terenie SwierdłowskaW 1924 Jekaterynburg został przemianowany na Swierdłowsk, którą to nazwę nosił do 1991..