Mineralokortykosteroidy (mineralokortykoidy) – hormony wytwarzane w organizmie człowieka przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy. Wpływają na nieorganiczną przemianę materii.
Głównym przedstawicielem mineralokortykosteroidów jest aldosteron. Jego najważniejsze działanie to zatrzymywanie jonów sodowych (Na+) w ustroju i dokomórkowy napływ jonów potasu (K+) oraz wtórne zatrzymanie wody w ustroju. Hormon ten wchodzi w skład układu hormonalnego RAA tzn. renina-angiotensyna-aldosteron.
Funkcje przywrócenie objętości płynów zewnątrzkomórkowych (głównie śródnaczyniowych), wyrównanie stosunku Na+/K+, przywrócenie równowagi elektrolitowej.
Działanie kanaliki nerkowe: wzrost wchłaniania zwrotnego Na+ i wydzielania K+, gruczoły potowe, ślinowe, nabłonek jelitowy: wzrost wchłaniania Na+, wzrost objętości płynu zewnątrzkomórkowego, co skutkuje zwiększoną objętością wyrzutową serca i podwyższeniem ciśnienia krwi.
Wydzielanie aldosteronu pobudzają wzrost stężenia angiotensyny II i III we krwi, wzrost stężenia jonów potasowych i spadek Na+ we krwi, spadek objętości krwi krążącej lub płynu zewnątrzkomórkowego, duży wzrost wydzielania ACTH przez przysadkę.
Mniejszą rolę odgrywają prostaglandyny, estrogeny czy pobudzenie receptorów beta-adrenergicznych.