Zasadami mającymi największy wpływ na parametr niedoboru zasad są wodorowęglany. Dlatego też odchylenia w osoczowym stężeniu wodorowęglanów znajdują swoje odzwierciedlenie w zmianie BE. Nadmiar zasad jest jednak pojęciem szerszym i obejmuje zmiany zachodzące w całym układzie zasad buforowych.
Jest jedną z wartości podawanych w gazometrii, wyliczoną na podstawie otrzymanych w badaniu danych.
Definicja Nadmiar zasad jest definiowany jako ilość mocnego kwasu, która musi być dodana do każdego litra w pełni utlenowanej krwi, aby przywrócić pH krwi do wartości 7.40 w temperaturze 37 °C i przy pCO2 40 mmHg (5,3 kPa). Niedobór zasad jest odpowiednio definiowany jako ilość mocnej zasady, którą teoretycznie trzeba by było dodać do krwi, by przywrócić jej prawidłowe pH.
Wartość BE nie zależy ani od pCO2, ani od stężenia hemoglobiny, jest natomiast zależna od stopnia wysycenia hemoglobiny tlenem. Hemoglobina utlenowana (HbO2) jest bardziej kwaśna od hemoglobiny odtlenowanej (Hb).
Termin i koncepcja nadmiaru zasad została po raz pierwszy zaproponowana przez Poula Astrupa i Ole Siggaard-Andersena w 1958.