Inne źródła zaprzeczają jakoby miał pochodzić z Rzymu. Istnieje przekonanie, że był szlachetnie urodzonym Słowianinem pochodzącym z Moraw. Legenda o niewidzialnym grodzie Kitieżu podaje także, że Merkury zginął własnoręcznie z rąk „bezbożnego” Batu-chanaŁużny. R., Merkury Smoleński, w: Opowieść o niewidzialnym grodzie Kitieżu. Z legend i podań dawnej Rusi, Warszawa 1988 s. 234.. Ta sama legenda oraz niektóre ruskie kroniki przypisują temu świętemu męczennikowi tytuł kniazia.
Interpretacja thumb|200px|Sobór Zaśnięcia Matki Bożej w 1917 (miejsce przechowywania relikwii św. Merkurego) Najpopularniejsza wersja legendy („Słowo o Merkurym Smoleńskim”), w której jego głowa zostaje ucięta, pochodzi z XV wieku, lecz jest prawie na pewno oparta na wcześniejszej tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie na ziemi smoleńskiej. Ma ona znamiona niezwykle popularnej na Rusi opowieści historyczno-obyczajowejŁużny. R., Merkury Smoleński, w: Opowieść o niewidzialnym grodzie Kitieżu. Z legend i podań dawnej Rusi, Warszawa 1988 s. 96.. Gatunek ten był mieszaniną tematyki związanej z dziejami Rusi.