Po powrocie do Kijowa Drahomanow stał się aktywnym działaczem Południowo-Zachodniego Oddziału Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego „Императорское Русское Географическое Общество”. – faktycznie niezależnego od centrali towarzystwa naukowego, działającego w latach 1873-1876 i zajmującego się głównie historią, etnografią, lingwistyką i statystyką ukraińskich guberni Imperium Rosyjskiego. Owocem pracy Drahomanowa było wydanie zbiorów ukraińskich pieśni i podań ludowych. Był również członkiem ukraińskiego stowarzyszenia Hromada.

W 1875 Drahomanowa zwolniono z posady na uniwersytecie i oddano pod nadzór policyjny. Wobec niemożliwości kontynuacji pracy naukowej w Rosji, na polecenie kierownictwa Hromady wyjechał do Wiednia, a następnie do Szwajcarii, gdzie zamieszkał w Cologny w kantonie Genewy. Tam wraz z grupą współpracowników stworzył pierwsze ukraińskie czasopismo polityczne Hromada o orientacji socjalistycznej.