Zapylak fioletowy (Campylopterus hemileucurus) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Zasiedla Amerykę Centralną i południowy Meksyk.

Podgatunki i zasięg występowania Wyróżnia się dwa podgatunki C. hemileucurus: C. h. hemileucurus (Deppe, 1830) – południowy Meksyk do południowo-środkowej Nikaragui C. h. mellitus Bangs, 1902 – Kostaryka i zachodnia Panama

Morfologia długość ciała: 15,2 cm długość skrzydła: 8,3 cm masa ciała samce: 11,8 g samice: 9,5 g Jest to największy koliber Ameryki Centralnej. Występuje dymorfizm płciowy. U samca dolne części ciała i brzuch są ciemnofioletowe lub niebieskie, a po stronie grzbietowej ciemnozielone lub czarne. Samice na spodzie ciała są zielonkawe, na wierzchu czarne. U obu płci występuje fioletowe gardło. Ogon jest czarny z białym zakończeniem. Pióra mają fioletową lub granatową opalizację. Dziób długi i zagięty.

Środowisko Środowiskiem życia tego gatunku są nadbrzeżne zbocza górskie, lasy w głębi lądu i tropikalne łąki, ale spotykany jest także na obrzeżach lasów, plantacjach bananów czy w ogrodach z kwiatami. Nie migruje, ponieważ pożywienie jest dostępne cały rok i są dostępne dobre miejsca do lęgów.