„Na pojęcie świadomości politycznej składa się wiedza oraz ustosunkowanie się społeczeństwa (w całości bądź jego określonych kręgów) do polityki…” – wskazuje Maria Borucka-ArctowaMaria Borucka-Arctowa, Teoretyczne i metodologiczne problemy badań nad świadomością polityczną, w: Polityka a świadomość społeczna, pod redakcją Tadeusza Filipiaka i Jerzego Silskiego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1981, , s. 48.. Zawiera oceny i postawy wobec celów i zasad życia politycznego i instytucji je realizujących oraz postulaty dotyczące zmiany tych zasad. Postulaty te są sygnałem potrzeby przeobrażeń, utworzenia nowych instytucji politycznych czy nowych zasad życia politycznego. Wyrażane są przede wszystkim przez organizacje polityczne i organizacje społeczne, w postaci wniosków, dezyderatów, petycji.
Rozróżnia się pewien stan faktyczny świadomości politycznej obywateli oraz stan tej świadomości założony przez państwo czy organizacje polityczne (na przykład partie polityczne). Państwo dąży do osiągnięcia stanu świadomości politycznej założonego przez siebie przez działania nie tylko w sferze życia politycznego, ale także polityki kulturalnej, nauczania, oddziaływania za pomocą środków masowego przekazu.