mały|Znaczek poczty radzieckiej upamiętniający lot Sojuza 16, z lewej Anatolij Filipczenko Anatolij Wasiljewicz Filipczenko, ros. Анатолий Васильевич Филипченкo (ur. 26 lutego 1928, zm. 7 sierpnia 2022Умер советский космонавт Анатолий Филипченко ) – radziecki kosmonauta, uczestnik dwóch lotów kosmicznych, generał major lotnictwa Lotnik Kosmonauta ZSRR.
Życiorys Urodził się we wsi Dawydowka w obwodzie woroneskim w Rosji. W 1942 ukończył szkołę podstawową. W 1943 podjął pracę w fabryce jako tokarz. Następnie, w roku 1947, wstąpił do Armii Radzieckiej. W 1950 ukończył szkołę lotniczą, a w 1961 wojskową akademię powietrzną. Służył w lotnictwie wojskowym, uzyskując kwalifikacje pilota 1. klasy.
W oddziale kosmonautów od 8 stycznia 1963 do 26 stycznia 1982.
W styczniu 1969 był dublerem dowódcy statku Sojuz 5.
W dniach 12–17 października 1969 uczestniczył w locie kosmicznym jako dowódca trzyosobowej załogi statku Sojuz 7. Razem z nim w kosmos polecieli Władisław Wołkow oraz Wiktor Gorbatko. Program lotu przewidywał połączenie na orbicie okołoziemskiej Sojuza 7 z Sojuzem 8 wystrzelonym dzień później. Całą operację miała filmować załoga Sojuza 6, który w kosmosie znalazł się dzień wcześniej.