thumb|Wieczór świętojański z modlitwą i śpiewem przy zapalanej sobótce nad Sanem. thumb|Święcenie ognia w Wielką Sobotę Sobótka (l. mn. sobótki), niem. Feuerbrauchtum, na daw. Rusi żywahń, carahnNa Rusi sobotki zowią się żywahń, carahn to jest czaru ogień; i kąpią się, myją się w caricy wodicy w: Joachim Lelewel. Cześć bałwochwalcza Sławian i Polski. – polska nazwa dużych ognisk„wielki stos drzewa, który za danym znakiem, ze wszech stron słomą podpalono”. w: Oskar Kolberg. Dzieła wszystkie: Kieleckie; „W Sobótce Seweryna Goszczyńskiego wielkie ognisko składało się z dwunastu pni drzewnych (Podhale), w Sobótce Jana Kochanowskiego występuje dwanaście panien.” w: Etnografia Polska. t.5, str. 58 palonych podczas świąt: święta ludowego „ludorum ritum” obchodzonego w noc letniego przesilenia Słońca 21–22 czerwca„Rozpalanie ogni w wigilię nocy św. Jana względnie letniego przesilenia słonecznego.” w: Lud , PTL. t. 50 s. 532, 1966; „Sobótki, obrzęd z wieków przedchrześcijańskich, obchodzony dnia 21 czerwca, to jest kiedy dzień jest najdłuższy, paleniem ogni, skakaniem przez płomienie, pląsami, śpiewaniem, opasywaniem się ziołami tajemniczymi, przeniesiony ...” w: Leon Rogalski. Historya literatury Polskiej. t. 1, s. 98, np.