Teodor Metochita (gr.: Θεόδωρος Μετοχίτης; 1270 – 1332) – bizantyński polihistor: filozof, poeta, astronom, matematyk i epistolograf. Wielki logoteta i doradca cesarza Andronika II Paleologa.
Życie Teodor urodził się w 1270 roku w Nicei jako syn archidiakona Jerzego Metochity. Jego ojciec był żarliwym zwolennikiem zjednoczenia Kościołów Wschodniego i Zachodniego. Po II soborze blacherneńskim został skazany i uwięziony. Teodor spędził młodość w środowiskach klasztornych Bitynii w Azji Mniejszej poświęcając czas studiowaniu autorów religijnych i świeckich. Wizytujący w 1290/1291 roku Niceę cesarz Andronik II, pod wrażeniem jego erudycji i inteligencji powołał go na stanowisko logotety ton angelon, odpowiedzialnego za majątki państwowe w zachodniej części Azji Mniejszej. W ponad rok później został mianowany senatorem. Dwukrotnie brał udział w misjach dyplomatycznych: w 1295 roku do Cylicji i w 1299 roku do Serbii. Jednocześnie nie zaniedbywał studiów i pracy pisarskiej. W 1312/1313 roku rozpoczął studia astronomiczne u Manuela Bryenniosa. Później sam został nauczycielem Nicefora Gregorasa. Pozostawał w związkach przyjaźni z Niceforem Chumnosem.