Edward Zbigniew Martuszewski, (ur. 14 marca 1921 w Paluchowie w gminie Kurów, powiat puławski, zm. 27 lipca 1982 w Olsztynie) – polski publicysta, krytyk literacki i teatralny, tłumacz, eseista, prozaik, historyk i bibliofil.
Życie i działalność Pierworodny syn Edwarda Antoniego i Kazimiery z domu Pieszczoch nauczycieli zatrudnionych w szkołach wiejskich powiatu puławskiego. Dzieciństwo spędził w Józefowie nad Wisłą. W 1931 cała rodzina Martuszewskich (rodzice oraz synowie: Edward, Eugeniusz, Kazimierz) przeprowadza się do Lubawy ówczesnym pograniczu polsko-niemieckim. W 1935 rodzina powiększa się o córkę Marię oraz przeprowadza się do Działdowa. W maju 1939 składa egzamin maturalny w liceum humanistycznym.
Okres okupacji spędził w Pułtusku gdzie pracował na stacji benzynowej jako stróż nocny. Drogą samokształcenia poznał w tym okresie kilka języków obcych (angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, portugalski, rosyjski i włoski).