Nauka obywatelska (ang. citizen science, fr. sciences citoyennes, ros. гражданская наука) to badania naukowe, w których wolontariusze współpracują z badaczami zawodowymi, a także (szczególnie od lat 1990.) forma edukacji naukowej, forma współpracy w badaniach naukowych oraz ruch społecznyPor. https://www.birds.cornell.edu/citscitoolkit/about/definition/. Historycznie termin ten odnosi się do naukowców, którzy nie współpracowali z instytucjami naukowymi lub nie posiadali formalnego wykształcenia na poziomie akademickim. Takimi naukowcami byli np. Karol Darwin, Thomas Jefferson oraz Lewis i Clark, jak i wielu innych, ponieważ nauka została zinstytucjonalizowana dopiero w XX wiekuZinstytucjonalizowana nauka istniała już w średniowieczu co widać choćby w tytule bakałarza.
Historia praktyk i idei nauki obywatelskiej Po raz pierwszy określenie „nauka obywatelska” użyło dwóch fizyków amerykańskich Joël Primack i Frank von Hippel w książce Advice and Dissent: Scientists in the Political Arena (1974). Pierwszą książką z citizen science w tytule była Finding out – the rise of citizen science (Canadian Broadcasting Cooperation, 1985), a jednymi z pierwszych – Citizen Scientist Franka N. von Hippela (1991) oraz Citizen science: a study of people, expertise and sustainable development Alana Irwina (1995).