Kanonierki typu Elpidifor – typ dwudziestu rosyjskich, a następnie radzieckich kanonierek oznaczonych numerami od 410 do 429, będących również na wyposażeniu Ukraińskiej Republiki Ludowej a później Hetmanatu. Brały udział w II wojnie światowej.
Budowa Okręty zostały zaprojektowane na bazie konstrukcji statku towarowego „Elpidifor” z Morza Azowskiego. W założeniu były uniwersalnymi jednostkami, które mogły służyć jako okręty desantowe, trałowce, stawiacze min, a w czasie pokoju być zaadaptowane do służby cywilnej. Ich zaletą był pojemny kadłub i małe zanurzenie. Oprócz adaptowanych jednostek cywilnych, w 1916 roku w Mikołajowie rozpoczęto budowę 20 jednostek dla marynarki Rosji, nazwanych Elpidifor z numerami od 410 do 429. Nie zdążyły jednak wejść do służby przed wybuchem wojny domowej.
Trzy okręty (410, 411 i 412) zostały w 1919 roku ukończone i wcielone do floty „białych” gen. Wrangla. W 1920 ewakuowano je do Bizerty. Po zajęciu Mikołajowa, pięć okrętów (413, 414, 415, 416 i 417) zostało począwszy od 1920 roku wprowadzonych jako kanonierki do Marynarki Wojennej ZSRR, pozostałe (418, 419, 420, 421, 422 i 423) służyły jako statki handlowe. Radziecki Elpidifor o nr 415 został zatopiony 9 stycznia 1921 przez francuski niszczyciel „Sakalave”.