Niektórzy autorzy (np. Anthony Giddens) uznają teorię społeczną za dyscyplinę zajmującą się ogólnymi problemami, związanymi z epistemologią czy ontologią społeczną. Zbliża ją to do filozofii społecznej. Teoria socjologiczna z kolei ma być dyscypliną bliższą empirii, zajmującą się współczesnymi społeczeństwami (tzn. społeczeństwami nowoczesnymi).
Filozofia społeczna Filozofia społeczna jest częścią filozofii i tym samym jest starsza od teorii socjologicznej (tak jak i samej socjologii). Zajmuje się refleksją filozoficzną na temat społeczeństwa i jego mechanizmów, szczególnie na najbardziej podstawowym poziomie (epistemologia i ontologia społeczna). Nie jest nastawiona na empiryczną weryfikację i stosowalność swoich twierdzeń. Ma też często charakter normatywny. Wielu klasyków teorii socjologicznej jest uznawana także za wybitnych filozofów społecznych.
Historia teorii socjologicznej Teoria socjologiczna powstała razem z socjologią. Wcześniejsza refleksja teoretyczna na temat społeczny przyjmowała postać filozofii społecznej. Była częścią szerszych teorii filozoficznych i w dużej mierze miała charakter spekulatywny. Ta wczesna refleksja nad społeczeństwem określana jest czasami jako prototeoria socjologiczna czy po prostu jako myśl społeczna.