Za działalność polityczną i patriotyczną (m.in. udział w konspiracyjnych spotkaniach z młodzieżą akademicką) został w 1912 roku aresztowany i spędził w więzieniu trzy miesiące. Pobyt stał się przyczyną choroby oczu, która w efekcie przyczyniła się w czasie późniejszym do poważnego osłabienia i następnie do utraty wzrokuM. Białokur, Myśl społeczno-polityczna Joachima Bartoszewicza, Toruń 2005, s. 58–59..
Okres Wielkiej Wojny Z momentem wybuchu konfliktu zbrojnego w sierpniu 1914 roku był głównym inicjatorem i organizatorem powołania do życia „Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny”. Pełnił w nim funkcję prezesa Rady Okręgowej, obejmującej pięć guberni Wołynia i Podola. Towarzystwo zajmowało się działalnością dobroczynną, wspierając ludność miejscową, ale i potem napływową z ziem Królestwa i Galicji. Obok tego rozwinęło także działalność kulturową i oświatową, w czym pomagały znaczne fundusze, jakie udało mu się zgromadzić. Bartoszewicz należał także do inicjatorów budowania polskich oddziałów wojskowych na tamtejszym terenieM. Białokur, Myśl społeczno-polityczna Joachima Bartoszewicza, Toruń 2005, s. 66, 75..