Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

Według art. 4 ustawy Prawo budowlane: Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem, zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.

Poniżej scharakteryzowano bardziej szczegółowo formy i odmiany własności, wynikające z regulacji Kodeksu cywilnego (kursywą oznaczono ograniczone prawa rzeczowe, które nie są prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Współwłasność (prawo własności) – może to być współwłasność łączna (np. w przypadku małżeństwa, gdzie oboje małżonków posiada taki sam tytuł do własności całej nieruchomości) albo współwłasność ułamkowa, czyli taka, gdzie każdy ze współwłaścicieli jest posiadaczem określonej części nieruchomości. Może ona powstać np.