Samotna cyklistka (ang. The Adventure of the Solitary Cyclist) – jedno z opowiadań Arthura Conana Doyle’a opisujących przygody Sherlocka Holmesa i doktora Watsona. Pierwsza publikacja w Collier’s Weekly (grudzień 1903, rysunki Frederic Dorr Steele), druga w The Strand Magazine (styczeń 1904, rysunki Sidney Paget). W wydaniu książkowym po raz pierwszy w tomie Powrót Sherlocka Holmesa w 1905 r. Znane też jako Samotny cyklista.
Fabuła Do Sherlocka Holmesa zwraca się panna Wioletta Smith, nauczycielka muzyki, która po śmierci ojca mieszka z matką na wsi. Kobieta spotkała się z panami Carruthersem i Woodleyem, którzy wrócili z Afryki Południowej z wiadomością, że jej stryj zmarł. Pierwszy z nich wydał się jej dżentelmenem, drugi grubianinem. Z braku dużych dochodów z radością przyjęła pracę domowej nauczycielki dla dziecka pana Carruthersa, który zaproponował jej stawkę dwa razy wyższą niż przeciętna. Wioletta pracowała spokojnie u chlebodawcy, póki nie zaczął go odwiedzać Woodley. Młodzieniec natarczywie zalecał się do niej, w końcu Carruthers wyprosił go stamtąd.