W przypadku gatunków, w których osobniki potrafią się rozpoznawać, może pojawiać się odroczony altruizm odwzajemniony. W przypadku ludzi zależność między odraczaniem gratyfikacji a działaniem kooperacyjnym może być tłumaczona w odniesieniu do: umiejętności samokontroli (cierpliwości), odrębnych mechanizmów odraczania (dziedzinowo specyficznych) powodujących różne tempo dyskontowania nagród w różnych dziedzinach oraz do angażowania mechanizmu poznawczego, który ukształtował się jako adaptacja do stosowania wymiany społecznej.
Altruizm według A. Damásio Neurologiczne problemy altruizmu rozwiązuje António Damásio, twórca pojęcia „markery somatyczne”, hipotez dotyczących powstawania ich neuronowych sieci (częściowo pod wpływem kultury i osobistych życiowych doświadczeń) i ich aktywności w czasie podejmowania decyzji. W książce Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg (zob. dualizm kartezjański), napisał m.in. (w rozdz. Altruizm):