W 2004 roku na wieży uruchomiono ponownie nieczynne od kilku lat zegary. W latach 2006–2007 przeprowadzono prace konserwatorskie prowadzone przez konserwatora Adriana Poloczka, w ramach których zrekonstruowano figury aniołów w ołtarzu kalwaryjskim, a wolno stojące tabernakulum osadzono w ołtarzu głównym. Po 2010 roku wykonano konserwację kamiennych i ceglanych detali architektonicznych, a w latach 2012–2013 wykonano malowanie wnętrz oraz prace restauracyjne przy polichromiach.
21 czerwca 2015 roku nuncjusz apostolski w Polsce abp Celestino Migliore nadał świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Tym samym kościół pw. św. Szczepana w Katowicach został drugą w mieście i szóstą w archidiecezji katowickiej bazyliką.
Architektura zewnętrzna mały|lewo|Bazylika od strony południowo-zachodniej (2026)
Neogotycka bazylika pw. św. Szczepana i Matki Bożej Boguckiej wzniesiona jest na planie krzyża łacińskiego i zwieńczona jest dachami dwuspadowymi z sygnaturką na przecięciu naw z transeptem.
Elewacje kościoła wykonano z czerwonej licowanej cegły, a przyziemie i dekoracje z kamienia.