thumbAl-Hadżdżadż Ibn Jusuf, arab. الحجاج بن يوسف (pełne imię: Abu Muhammad al-Hadżdżadż Ibn Jusuf Ibn al-Hakam Ibn Akil as-Sakafi) (ur. ok. 661 w Taifie, zm. w czerwcu 714 w Wasicie) – umajjadzki dowódca wojskowy i namiestnik Iraku od roku 694 aż do śmierci.
Należał do północno-arabskiego plemienia Sakif. Jego matka, Al-Fari'a, była rozwiedzioną żoną Al-Mughira Ibn Szu'by, umajjadzkiego namiestnika Al-Kufy. Przodkowie Al-Hadżdżadża mieli zarabiać na życie jako nosiciele kamieni i pracownicy budowlani. Jeszcze jako dziecko otrzymał przydomek "Kulajb" (mały pies), pod którym często występuje w poetyckich satyrach. Jako młody człowiek był szefem szkoły w Taifie. Miał wziąć udział po stronie Umajjadów w pierwszych walkach z antykalifem Ibn az-Zubajrem – w bitwach na równinie Al-Harra w roku 683 i pod Ar-Rabazą w roku 684. Przez krótki czas był także namiestnikiem miasta Tabala na nizinie Tihama. Przełomowy moment w karierze Al-Hadżdżadża nastąpił, kiedy udał się do Damaszku, by służyć w tamtejszych siłach policyjnych ("szurta"). Zwrócił on wtedy uwagę kalifa Abd al-Malika (685–705) przywracając w krótkim czasie – za pomocą drastycznych metod – dyscyplinę w oddziałach, które miały być wysłane do Iraku przeciwko bratu Ibn az-Zubajra, Mus'abowi. W tej kampanii Al-Hadżdżadż wyróżnił się jako dowódca straży tylnej.