Zakłada uaktywnienie młodzieży w pozalekcyjnym trybie kształcenia i skłonienie jej do poszerzania wiedzy i pogłębiania umiejętności na poziomie wyższym od rutynowego szkolnego i łączy wiedzę z takich dziedzin jak: historia i teoria sztuki, historia i teoria muzyki, historia powszechna i Polski, ogólna historia kultury, historia literatury i obyczaju.
Tematy i zadania w poszczególnych etapach eliminacji różnią się poziomem trudności: w eliminacjach szkolnych (I st.) spełniają kryteria odpowiadające podstawie programowej na poziomie podstawowym, w eliminacjach okręgowych (II st.) wymagają wiedzy wykraczającej poza podstawę programową w zakresie rozszerzonym, a w centralnych (III st.) – znacznie wykraczają poza standardy wymagań egzaminu maturalnego z przedmiotów: historia sztuki i historia muzyki. W tematach przygotowywanych do I i II etapu eliminacji znajdują się często pytania i zadania związane z regionem zamieszkania ucznia, a także pytania odnoszące się nie tylko do zabytków, ale także do bieżącego życia kulturalnego regionu, z którego uczeń pochodzi.