mały|280x280px|Judyta z głową Holofernesa, (ok. 1590–1595), Muzeum Narodowe w Krakowie Lavinia Fontana, zw. także: Livia Fontana, Lavinia Zappi lub Lavigna Fontana (ur. 24 sierpnia 1552 w Bolonii, zm. 11 sierpnia 1614 w Rzymie) – włoska malarka okresu manieryzmu. Życiorys Lavinia Fontana urodziła się w Bolonii w 1552 jako córka malarza Prospero Fontany i Antonii de' Bonardis. Otrzymała chrzest 24 sierpnia 1552 w katedrze San Pietro. W 1568 zmarła jej starsza siostra Emilia, kiedy Lavinia miała 16 lat. Malarstwa uczyła się u ojca Prospero, który także uczył w . Bycie córką malarza, pozwoliło jej zostać artystką, w czasach gdy bycie kobietą artystki nie było powszechnie akceptowane.
W 1577 jej mężem został uczeń jej ojca Gian Paolo Zappi, który pochodził z zamożnej rodziny. Zappi został później asystentem Lavinii. Urodziła jedenaścioro dzieci, z których przeżyło troje.
W 1603 na zaproszenie papieża Klemensa VIII Fontana wraz z rodziną przeniosła się do Rzymu, gdzie została członkiem Akademii Świętego Łukasza. Następnie została mianowana portrecistką w Watykanie. Była laureatką wielu wyróżnień, w tym medalionu portretowego z brązu odlanego w 1611 roku przez rzeźbiarza i architekta Felice Antonio Casone.