thumb|Herb Jelita Jelita. Powieść herbowa z r. 1331 – powieść historyczna Józefa Ignacego Kraszewskiego z 1881 roku, należąca do cyklu Dzieje Polski.

W pierwodruku ukazała się w Warszawie wiosną 1881 jako XIII tom wielkiego cyklu powieści historycznych. Jej dwa wznowienia wyszły już po śmierci autora w tzw. tanich wydaniach u M. Glücksberga (1889, 1897). Później, aż do II wojny ukazywała się parokrotnie w wydaniu M. Arcta, a po wojnie w kolejnych wydaniach Ludowej Spółdzielni Wydawniczej„Nota wydawnicza” w wydaniu 1959, s. 245..

Powieść, która początkowo miała nosić tytuł Florian Szary, dedykowana Gracjanowi Ungrowi, w zamierzeniu autora miała wyjaśniać okoliczności powstania jednego z najstarszych polskich herbów – JelitaJuliusz Kijas: „Posłowie” w wydaniu 1959.. Pisarz wspomniał także jej bohatera w końcowej części wcześniejszej swej powieści Żeliga (1865)J.I. Kraszewski: Żeliga, Warszawa: LSW, 1991, s. 184..

Treść Oś fabuły stanowi najazd krzyżacki na ziemie polskie w 1331 roku, zakończony bitwą pod Płowcami.