Jak dowodzi przebieg późniejszych wypadków, Brytyjczycy byli od początku lat 50. zdecydowani na wojnę i oczekiwali jedynie na pretekst do jej wybuchu. Jednak mimo wielu prowokacji i niesłusznych oskarżeń król Birmy Pagan Min zachowywał spokój nie dostarczając powodu do agresji.
Wybuch wojnySzczegółowy przebieg wypadków prowadzących bezpośrednio do wojny różni się w wielu detalach od informacji zawartych w pracy Maung Htin Aunga. Ponieważ jednak Cobden cytuje bezpośrednio i omawia materiały źródłowe, będące oficjalnymi dokumentami, to jego relację przyjęto za podstawę tego rozdziału. Bezpośredni powód konfliktu W czerwcu i sierpniu 1851 roku gubernator Rangunu zatrzymał na krótko w areszcie i nałożył kary pieniężne (łącznie około 100 funtów[Maung Htin Aung 1967, s. 225]: Nie była to w owym czasie kwota nietypowo wysoka. Według szacunku MeasuringWorth odpowiadała dzisiejszym niecałym 10 000 funtów.) na kapitanów dwóch brytyjskich statków handlowych – Shepparda z Monarcha i Lewisa z Championa. Rzecz dotyczyła drobnych zarzutów o charakterze kryminalnym i sporów płacowych, a oskarżycielami byli członkowie załóg będący, podobnie jak kapitanowie, poddanymi brytyjskimi. Obydwaj kapitanowie zaraz po uwolnieniu udali się do gubernatora Indii w Kalkucie ze skargą i żądaniem naprawienia szkód wycenionych przez nich na 1920 funtów.