Echa wojny domowej w Hiszpanii w powieści W 1936 roku nieznana łódź podwodna zatopiła na hiszpańskich wodach przybrzeżnych radziecki statek handlowy „Komsomolec”. Reakcje na to wydarzenie, w tym list autora Mistrza i Małgorzaty, publikowała m.in. „Gazeta Literacka”. Bułhakow reprezentował pogląd, że na agresję należy reagować agresją, nie zgadzając się z autorami listów, którzy wyrażali jedynie oburzenie z tego powodu.
W 1937 roku Bułhakow włączył do Mistrza i Małgorzaty wątek wojny, która toczy się na skrawku ziemi nad oceanem. Tym nienazwanym w dziele obszarem jest Hiszpania, gdzie w latach 1936–1939 toczyła się wojna domowa. W słowach kierowanych przez Wolanda do Małgorzaty, oraz w postawie Abbadony, który po wywołaniu wojny nie faworyzuje żadnej ze stron, zawarty został stosunek autora do konfliktów zbrojnych.
Przypisy
Bibliografia Абадонна, w: Булгаковская энциклопедия. [dostęp: 2012-12-11].
Kategoria:Michaił Bułhakow Kategoria:Postacie z rosyjskich utworów literackich