(dziedziniec Palazzo del Comune w Maceracie) W III w. w mieście został zamordowany miejscowy biskup Flawiusz, czczony jako święty w Kościele katolickim 24 listopada na terenie Marchii Ankońskiej i Umbrii. W ten sposób wyznaczony został ważny etap w historii chrystianizacji miasta i okolicy.
W V i VI w. mieszkańcy Reciny zmuszeni zostali przez napadających na miasto Gotów do przeniesienia się na sąsiadujące z terenami zabudowanymi wzgórza. Dało to początek istniejącej do dzisiaj, najstarszej części miasta.
Istnieją różne teorie dotyczące etymologii nazwy miasta. Niektórzy historycy wywodzą ją od łacińskiego słowa maceriae, tzn. ruiny, zgliszcza, w domyśle starożytnej Helvia Recina. Inni upatrują genezy nazwy w łacińskim słowie macera oznaczającym miejsce, w którym macerowano len i konopie.
Przez wieki miasto było podzielone na dwa oddzielne organizmy, jeden samodzielny, drugi zależny od biskupstwa w Fermo. W 1138, po długich zabiegach dyplomatycznych, Macerata wywalczyła dla siebie koncesję prawa komuny miejskiej. 29 sierpnia 1138 przed kościołem św. Juliana obie części zostały połączone. Nowe miasto zapożyczyło swą nazwę od istniejącej w średniowieczu twierdzy Castrum Maceratae.