Aleksiej Nikołajewicz Pleszczejew (, ur. w Kostromie, zm. w Paryżu) – rosyjski poeta, tłumacz, krytyk literacki i teatralny.
Dzieciństwo spędził w Niżnym Nowgorodzie. Do trzynastego roku życia uczył się w domu. Na życzenie matki wyjechał do Sankt Petersburga i został elewem szkoły podchorążych.
W roku 1843 pod pozorem słabego zdrowia opuścił szkołę podchorążych i rozpoczął studia uniwersyteckie. Poznał wielu przedstawicieli kultury rosyjskiej. W roku 1845 pod wpływem idei socjalistycznych przyłączył się do Koła Pietraszewskiego. Ze względów materialnych w roku 1845 przerwał studia uniwersyteckie. W latach 1848–1849 członkowie koła spotykali się w jego mieszkaniu.
Pierwszy tom wierszy, który ukazał się w roku 1846 przyniósł mu sławę wśród postępowej młodzieży. Obok poezji pisał też utwory prozą.
Jako członek Koła Pietraszewskiego został w roku 1849 uwięziony, przewieziony do Twierdzy Pietropawłowskiej w Petersburgu, skazany na śmierć, po zainscenizowanej egzekucji ułaskawiony, zesłany i wcielony do wojska w Orenburgu, gdzie pozostał przez prawie dziesięć lat.