Chrystus na krzyżu adorowany przez donatorów – obraz hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco.
W całej swojej twórczości El Greco wielokrotnie podejmował temat ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. Przed rokiem 1600 stworzył dwie wersje odbiegające od tradycyjnie przedstawianej sceny. Pierwsza wersja powstała w 1573 rokuObecnie znajduje się w kolekcji Barbary Piaseckiej-Johnson w Princeton.. El Greco ukazuje jedynie Chrystusa na krzyżu na tle pokrytego chmurami nieba.
Opis obrazu W 1580 roku El Greco namalował drugą wersję obrazu. Tu również Chrystus wisi wysoko na krzyżu, dla którego tłem są ciemne czarne chmury tworzące mistyczny nastrój i będące wyrazem ekspresjonizmu malarza. Innowacyjnością dla obu dzieł jest brak tradycyjnych postaci przedstawianych pod krzyżem. Według ikonografii chrześcijańskiej, w ukrzyżowaniu Chrystusa uczestniczyła jego matka Maria i uczeń Jan Ewangelista. El Greco zupełnie rezygnuje z przedstawienia tradycyjnych świadków lub w ich miejsce prezentuje dwóch nieznanych donatorów, prawdopodobnie fundatorów. Nie widać również podstawy krzyża. Dzięki braku dodatkowych elementów tła, malarz skupia większą uwagę na śmierci Chrystusa. Jego ciało jest wydłużone i skręcone, co jest charakterystyczne dla stylu manieryzmu.