17 stycznia 1945 zgodnie z wyrokiem Wanda Ossowska powinna zostać stracona w obozie, jednak tego dnia rozpoczęła się ewakuacja Auschwitz-Birkenau. Morderczy marsz śmierci zaprowadził ją do stacji kolejowej w Wodzisławiu Śląskim, skąd transportem kolejowym trafiła do obozu Ravensbrück, a następnie do Neustadt-Glewe.

Okres powojenny W maju 1945 roku po zajęciu Polski przez Armię Czerwoną dotarła do Warszawy, gdzie spotkała się z żyjącą rodziną – bratem Henrykiem, siostrami Zofią i Lilą. Helena zmarła w Auschwitz w kwietniu 1943 roku na tyfus. Ossowska nie mogąc pogodzić się z nowym ustrojem, aresztowaniami, a także z konfiskatą ukochanego majątku w Kunicach podjęła współpracę z konspiracyjna organizacją WiN. Jej bezpośrednim przełożonym był Bolesław Jackiewicz, cichociemny, zawodowy żołnierz. Po jego aresztowaniu w listopadzie 1945 roku została również aresztowana i przetrzymywana przez kilka tygodni w gmachu bezpieczeństwa publicznego. Szczególnie boleśnie wspominała właśnie ten okres„Wyidealizowany, wytęskniony polski mundur i ten odrażający człowiek, który mówił: – My was oswabażdżali, a wy tu jakieś kreta roboty prowadzicie”. „Przeżyłam...” W. Ossowska..