Choć faktem jest, że zamek w czasie okupacji pełnił funkcję koszar oraz magazynu broni dla miejscowego garnizonu i oddziałów frontowych.
Wbrew obiegowej opinii miasto nie miało być bronione za wszelką cenę z uwagi na to, że wojska niemieckie wycofywały się w kierunku południowo-zachodnim, a Nowy Sącz mimo bycia głównym węzłem komunikacyjny regionu nie miał żadnego większego znaczenia strategicznego. Najprawdopodobniej jednak na terenie zamku znajdowały się materiały wybuchowe oraz amunicja przeznaczona dla oddziałów frontowych (niektóre źródła podają, że głównie składowano tam miny oraz kilkanaście sztuk granatników ppanc.). Również nie jest oczywiste, kto był inicjatorem samej akcji.
Walki o Nowy Sącz Część grupy szybkiej 38 Armii w składzie 31 Brygady Pancernej Gwardii oraz 211 Dywizji Strzelców (67 Korpus Strzelców), wypierając wycofujące się wojska niemieckie wyszła na wschodnie i północno-wschodnie przedpola miasta. W trakcie wiązania sił niemieckich przez 31 Brygadę Gwardii, część jednostek 211 Dywizji Strzeleckiej płk. Tomiłowskiego przekroczyła Dunajec wykorzystując zajęty most pod Kurowem i uderzyła na południe wzdłuż lewego brzegu rzeki, odcinając w ten sposób możliwość wycofania się na zachód oddziałom niemieckim przebywającym w mieście.