Stauros () – grecki termin, którego znaczenie zmieniało się na przestrzeni wieków, zazwyczaj tłumaczony jako „pal” albo „krzyż”. Termin ten w Nowym Testamencie zastosowany został w odniesieniu do narzędzia, na którym został stracony Jezus Chrystus.
Etymologia Termin stauròs pochodzi od czasownika ἵστημι (histēmi), który znaczy „stawiać”, „ustawiać”, „postawić”, „wznosić”Słownik Grecko-Polski, pod red. Zofii Abramowiczówny, PWN, Warszawa 1960 t. II, s. 514–515. i pochodzi od praindoeuropejskiego rdzenia *stā-, *stha, stao, stem. Z tego samego rdzenia słowotwórczego pochodzą , albo Stamm, , , polskie stawiać i odpowiedniki w innych językach.
Homer oraz greka klasyczna U Homera i w klasycznej grece aż do IV wieku p.n.e. stauròs oznacza wzniesiony pal, słup, lub część palaThe Imperial Bible-Dictionary, Edited by P. Fairbairn (London, 1874), Vol. I, s. 376.. Takie znaczenie uzyskuje u Tukidydesa (Wojna peloponeska iv. 90, V/IV w. p.n.e.), Ksenofonta (Anabasis v. 2. 21., V/IV w. p.n.e.), Plutarcha (Moralia, I/II w. n.e.) i innych autorów.
W klasycznej literaturze termin ten nigdy nie był odnoszony do dwóch skrzyżowanych pod dowolnym kątem belek, zawsze odnoszony był do jednej pionowo ustawionej belki.