Publiliusz Syrus (Publilius Syrus, nieprawidłowo Publius Syrus) – żyjący w I wieku p.n.e., wyzwoleniec, ostatni wybitny przedstawiciel teatru Republiki rzymskiej, twórca aforyzmów oraz twórca, odtwórca, a także improwizator mimów literackich na scenie.
Życiorys Publiliusz Syrus, urodzony prawdopodobnie na początku I w. p.n.e. w Antiochii Mygdoni w Syrii, przybył do Rzymu jako młody niewolnik statkiem, razem z poetą Marcusem Maniliusem oraz gramatykiem Staberiusem Erosem. Wkrótce został wyzwolony za swój talent, a jego były właściciel umożliwił mu następnie odebranie starannego wykształcenia. Swoją karierę rozpoczął występami w miastach prowincji rzymskich, gdzie szybko zyskał sławę.
Podczas igrzysk w 46 p.n.e. zorganizowanych celem uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Tapsus (46 p.n.e), wezwał wszystkich innych mimów, by stanęli z nim w szranki pojedynku literackiego. Sędzią tego pojedynku został sam Gajusz Juliusz Cezar, który do przyjęcia tego wyzwania zmusił Decimusa Laberiusa, 60-letniego ekwitę oraz twórcę gatunku mimów literackich, nigdy do tej pory nie występującego na scenie. Publiliusz Syrus odniósł zwycięstwo nad wszystkimi zawodnikami, prezentując mim Putatores.