Chodzi tu o okresy zatrudnienia, samodzielnego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe (na przykład z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej), okresy zasadniczej lub nadterminowej służby wojskowej oraz inne okresy uwzględniane jako okresy składkowe. okresy nieskładkowe są to natomiast okresy braku aktywności zawodowej, które są uwzględniane przy ustalaniu emerytury i renty. Np.: okres nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, okresy bycia zarejestrowanym jako bezrobotny, okresy pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego czy przebywania na urlopie wychowawczym.
Odrębności branżowe emerytur w systemie powszechnym W ramach systemu powszechnego istnieją zasady odrębne od powyższych, dotyczące niektórych grup zawodowych, przede wszystkim górników oraz (tylko na zasadzie praw nabytych) nauczycieli i kolejarzy. W tych grupach obowiązują zupełnie inne zasady naliczania wysokości emerytur, niższy wiek emerytalny i korzystniejsze przeliczniki lat pracy, co w praktyce oznacza, że ich pracodawcy płacą niższe składki, a sami ubezpieczeni otrzymują wyższe emerytury