Ojcowie kapadoccy Istotną rolę w kontrowersji ariańskiej odegrali Ojcowie kapadoccy. Idąc za nauczaniem Orygenesa, w teologii Trójcy Świętej określili bardziej wyraźnie rozróżnienie między wspólną substancją (ousia) a hipostazami, czyli osobami. Dopomogli dookreślić rozumienie Ducha Świętego jako Osoby Boskiej. Bazyli Wielki napisał traktat na ten temat O Duchu ŚwiętymPolski przekład: . Nauczanie o boskości Ducha Świętego zostało podjęte i potwierdzone na Soborze konstantynopolitańskim I (381 r.) i umieszczone w Credo nicejsko-konstantynopolskim, uznawanym po dziś dzień przez wszystkie główne wyznania chrześcijańskie.
Augustyn z Hippony Na przełomie IV/V w. na Zachodzie głównym teologiem przeciwstawiającym się arianom był Augustyn z Hippony. W swoim traktacie O Trójcy Świętej kładł mocny nacisk na równość Osób boskich, widząc w umyśle człowieka stworzony obraz Trójcy, w postaci triady: poznanie-pamięć-miłość Boga. Augustyn argumentował, że Duch, jako Miłość, pochodzi zarówno od Ojca, jak i od Syna. Tymi twierdzeniami dał podstawy teologiczne dla doktryny o Filioque.