Od stycznia 1846 był profesorem religii w Studium Filozoficznym a następnie w latach 1850-1856 uczył religii i języka łacińskiego w gimnazjum w PrzemyśluStanisław Goliński, Historia gimnazjum przemyskiego. W: Sprawozdanie Dyrekcyi C.K. Gimnazyum za rok 1894. Przemyśl, 1894, s. 77. Od 1847 pełnił funkcje drugiego kaznodziei w cerkwi katedralnej w Przemyślu i jako jeden z pierwszych głosił w niej kazania w języku ukraińskim, zamiast - jak dotąd- polskim, a równocześnie został mianowany egzaminatorem diecezjalnym w zakresie teologii moralnej. W okresie Wiosny Ludów, w toku polemik o odrębność narodową Ukraińców w Galicji, pod koniec marca 1848 P. ogłosił w Przemyślu ulotkę "Słowo jedno w celu wzajemnego porozumienia się" w której podkreślał odrębność narodową Ukraińców, ich prawa do równouprawnienia, zakładania szkół i nauczania w języku ukraińskim. Pismo, rozesłane do wszystkich dekanatów diecezji przemyskiej, przyczyniło się do wzrostu świadomości narodowej Ukraińców. Po utworzeniu w Przemyślu Rady Ruskiej został jej sekretarzem (1848). Poglądy na problem języka ukraińskiego i natychmiastowego wprowadzenia go do szkół poróżniły go z Główną Radą Ruską we Lwowie, która opowiadała się za czasowym utrzymaniem języka niemieckiego.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Toma Polanski (1822–1886) · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.