Zdzisław Łapiński (ur. 30 listopada 1930 w Wilnie) – polski historyk i teoretyk literatury, w latach PRL uczestnik inicjatyw niezależnych.
Życiorys W 1955 ukończył studia polonistyczne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, po ukończeniu studiów pracował jako bibliotekarz, w latach 1963-1971 był pracownikiem naukowym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1971 obronił pracę doktorską. Od 1971 pracował w Instytucie Badań Literackich PAN. W styczniu 1976 podpisał list protestacyjny do Komisji Nadzwyczajnej Sejmu PRL przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej LudowejKultura 1976/03/342 Paryż 1976, s. 31., od 1979 był wykładowcą, a od 1980 członkiem Towarzystwa Kursów Naukowych. 20 sierpnia 1980 roku podpisał apel 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikamiApel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s]). W 1983 habilitował się. W tym samym roku należał do założycieli pisma "Studia Norwidiana" i był członkiem jego redakcji. W 1990 został członkiem redakcji pisma "Teksty Drugie". W 1992 otrzymał tytuł profesorski.