Iwaniska – gmina miejsko-wiejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie tarnobrzeskim.
Siedzibą gminy są Iwaniska.
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 7136 osób.
Struktura powierzchni Gmina Iwaniska położona jest we wschodniej części województwa świętokrzyskiego, w powiecie opatowskim nad rzeką Koprzywianką.
Terytorium gminy obejmuje dwa pasma Gór Świętokrzyskich: Pasmo Wygiełzowskie (południowa część gminy) oraz Pasmo Iwańskie (północno-zachodnia i środkowa część gminy). Wschodnia część znajduje się w obrębie Wyżyny Opatowskiej, stanowiącej północno – zachodnią część Wyżyny Sandomierskiej.
Powierzchnia gminy wynosi 105 kilometrów kwadratowych, zamieszkuje ją ok. 7200 osób. Do gminy należy 27 sołectw. Siedzibą gminy jest miejscowość Iwaniska.
Iwaniska to osada, której początki sięgają 1403 roku, kiedy to położono kamień węgielny pod budowę tutejszego kościoła parafialnego. Przez kilka stuleci osada nosiła nazwę Unieszów.