Święty Franciszek z bratem Leonem – obraz autorstwa hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco. Obraz jest sygnowany: domènikos theotokópoulos krès.
El Greco wielokrotnie malował św. Franciszka. Przedstawiał go w różnych pozach ekstazy, niemal zawsze z nieodłączną trupią czaszką. Po raz pierwszy po temat ten sięgnął jeszcze podczas swojego pobytu w Rzymie, tuż przed wyjazdem do Hiszpanii.
Jest to jedno z najpopularniejszych przedstawień Franciszka autorstwa El Greca. Znanych jest około trzydziestu replik obrazu. Sposób przedstawienia świętego odbiega od znanych wizerunków; jest to zupełnie innowacyjne ujęcie związane z filozofią św. Jana od Krzyża. Artysta przedstawił Franciszka tradycyjnie we franciszkańskim habicie, klęczącego na skale. Jego wzrok spoczywa na czaszce, którą trzyma delikatnie w dłoniach. Trzyma ją nieco oddaloną od siebie, lekko podtrzymując palcami. Można mieć wrażenie, że lada chwila wypadnie mu z rąk. Poniżej, z lewej strony, o tę samą skałę, na której klęczy Franciszek, oparty jest brat Leon, widziany od pasa w górę, z głową w zgubionym profilu. Jego dłonie splecione są w geście modlitewnym, wspomagając w ten sposób świętego w jego rozważaniach o śmierci.
Inne wersje