W 1998 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego Instytutu Historycznego UW. 9 września 2010 został odznaczony Złotym Krzyżem ZasługiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 września 2010 r. o nadaniu odznaczeń ().. 26 lutego 2013 prezydent Bronisław Komorowski nadał mu tytuł naukowy profesora nauk humanistycznychPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lutego 2013 r. nr 115-3-13 w sprawie nadania tytułu profesora ().. W 2019 ukazała się księga jubileuszowa Monarchia, społeczeństwo, tożsamość. Studia z dziejów średniowiecza, opublikowana przez Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego i ofiarowana prof. Sławomirowi Gawlasowi z okazji 70. rocznicy urodzin.
Członek Rady Naukowej czasopisma „Roczniki Historyczne”, Komitetu Głównego Olimpiady Historycznej dla szkół ponadpodstawowych i jury Nagrody im. prof. Aleksandra Gieysztora. Po przejściu na emeryturę, jako profesor emeritus Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik projektu przekładu z łaciny na język polski wraz z pełnym opracowaniem naukowym (projekt Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki nr 22H 18 0231 86).