Alkmena (Ἀλκμήνη) – w mitologii greckiej – córka Elektryona, króla Myken i żona króla Teb, Amfitriona, matka herosa Heraklesa.
Imię jej oznacza „silna w gniewie”. Robert Graves uważa je za tytuł księżyca lub przydomek Hery.
Tarcza Heraklesa ukazuje Alkmenę jako najpiękniejszą z kobiet swych czasów. Żadna śmiertelniczka nie miała piękniejszej od niej twarzy ani postawy. Zachwycała ciemnoniebieskimi oczami. Również i rozumem żadna z nich nie mogłaby jej dorównać. Była też bardzo cnotliwa. Graves również pisze, że Alkmena przewyższała urodą, postawą, majestatem wszystkie inne kobiety swoich czasów, w związku z czym Zeus spłodził z nią syna Heraklesa, bohatera ratującego ludzi i bogów.
Przodkowie Alkmena pochodziła z rodu Perseusza. Ojcem jej był Elektryon, król Myken i syn Perseusza. Żoną jego i matką Alkmeny mogła być Pelopida Lysidike, niekiedy podaje się także Eurydykę z rodu Pelopsa, częściej jednak Anakso, córkę Alkajosa, władcy Tirynsu, i siostrę Amfitriona. Urodziła mu ona jedną córkę Alkmenę i synów w liczbie dziewięciu.
Drzewo genealogiczne jej rodu przedstawia się następująco: