Środowisko przyrodnicze Gmina Wilkołaz położona jest na obszarze Wzniesień Urzędowskich - subregionu znajdującego się w południowo - zachodniej części Wyżyny Lubelskiej. Północno – wschodni fragment gminy znajduje się na obszarze Wyniosłości Giełczewskiej. Obszar gminy wyróżnia się trzema typami rzeźby: wierzchowiny kredowe pokryte lessem na wysokości ok. 230 - 250 m n.p.m., powierzchnie denudacyjne na wysokości 200 - 230 m n.p.m., terasy zalewowe rzeki Urzędówki wraz z jej bezimiennymi dopływami.
Najwyżej wzniesiony obszar znajduje się na terenach graniczących z gminą Strzyżewice, na wysokości 263 m n.p.m. a najniżej położony teren w zachodniej części gminy w dolinie rzeki Urzędówki 195 m n.p.m. Deniwelacje terenu wynoszą około 70 metrów.
Obszar gminy Wilkołaz znajduje się pod wpływem lubelsko–chełmskiej dzielnicy klimatycznej charakteryzującej się najwyższym w regionie usłonecznieniem względnym w okresie letnim.