thumb|240px|Ilustracja z Natural History: Mollusca (Philip Henry Gosse, 1854) thumb|240px|Masowe wymierania; dane z Compendium of Marine Fossil Animal Genera (Sepkoski, 2002); ilustracja według Rohde & Muller (2005)
Steven Mitchell Stanley (ur. 2 listopada 1941 koło Cleveland) – amerykański geolog, paleontolog, biolog (biologia ewolucyjna), jeden z twórców koncepcji punktualizmu (nieciągłej równowagi w historii ewolucji, inaczej modelu równowag przestankowych), związany z Uniwersytetem Yale, Uniwersytetem Johnsa Hopkinsa i ze School of Ocean and Earth Science and Technology Uniwersytetu Hawajskiego w Mānoa.
Życiorys Steven M. Stanley urodził się w pobliżu Cleveland i tam spędził dzieciństwo. Już w wieku 8 lat zbierał skały i minerały wzdłuż rzek i strumieni wpływających do jeziora Erie, a kończąc liceum opracował rozprawę na temat jednej z tych rzek, której dolinę tworzą skały paleozoiczne. Studiował geologię na Uniwersytecie w Princeton, gdzie w 1963 otrzymał licencjat z tytułem summa cum laude. Pracę dyplomową (senior thesis) wykonał w dziedzinie paleoekologii, badając wapienie na koralowej wyspie Key Largo, największej w archipelagu Florida Keys. Dalsze studia odbył na Uniwersytecie Teksańskim w Austin i Uniwersytecie Yale. Pracę doktorską na temat budowy funkcjonalnej małżów, pt.