Upomnienie kanoniczne – najłagodniejsza z kar dyscyplinarnych dla osób duchownych, przewidzianych w prawie kanonicznym Kościoła katolickiego.
Charakterystyka Zgodnie z tytułem IV części I księgi VI kodeksu prawa kanonicznego, upomnienie nie jest formalnie zaliczane do kar, a jedynie do środków karnych, nazywanych też środkami zaradczymi. Kanoniczna definicja upomnienia brzmi:
Decyzję o nałożeniu upomnienia podejmuje przełożony kościelny, któremu dany duchowny podlega zgodnie ze swoją inkardynacją. W przypadku duchowieństwa diecezjalnego jest to biskup diecezjalny, zaś w przypadku zakonników prowincjał lub inny przełożony tego samego szczebla, w zależności od stosowanej w danym zakonie tytulatury. Kanon 1320 upoważnia biskupa diecezjalnego do nakładania kar również na zakonników, jednak wyłącznie w zakresie, w jakim są mu oni podlegli, co w praktyce oznacza kwestie związane z prowadzeniem przez zakony parafii i innych instytucji diecezjalnych. Biskupów upominać może wyłącznie papież, przy czym może to uczynić osobiście lub za pośrednictwem odpowiedniej instytucji, np. nuncjatury apostolskiej lub Kongregacji ds. Biskupów.