Marius Petipa, właściwie Victor Marius Alphonse Petipa (ur. 11 marca 1818 w Marsylii, zm. w Gurzufie na Krymie) – wybitny francuski tancerz i baletmistrz, choreograf i pedagog tańca, uznawany za „ojca” rosyjskiego baletu klasycznego. Syn tancerza i baletmistrza Jeana-Antoine'a-Nicolasa Petipy (1787–1855) i aktorki dramatycznej Victorine Grasseau-Maurel (1794–1860), brat Luciena Petipy (1815–1898), jednego z czołowych tancerzy francuskiego baletu romantycznego.
Kariera artystyczna thumb|Marius Petipa w balecie Jocko ou le Singe du Brésil, Bruksela 1827|alt=|228x228px|lewo thumb|Marius Petipa, 1898|alt=|326x326px thumb|Grób Mariusa Petipy w Petersburgu|alt=|426x426px Studiował taniec i terminował w balecie pod okiem ojca, kolejno w Brukseli, Lyonie, Marsylii i Bordeaux. Wszędzie tam występował od dziecka, a potem także w Nantes, Paryżu i podczas występów gościnnych trupy swego ojca w Stanach Zjednoczonych (1839). W Paryżu tańczył nawet z legendarnymi gwiazdami baletu: z Carlottą Grisi w 1840 (Comédie Française) i z Fanny Elssler w 1841 (Opéra). Później był kolejno pierwszym tancerzem Grand Théâtre w Bordeaux oraz Teatro Real w Madrycie, gdzie poznał kulturę hiszpańską i zasady tańca hiszpańskiego, co wielokrotnie wykorzystywał później w swojej twórczości choreograficznej (m.in. w swoim słynnym Don Kichocie).