Czynnik indukowany hipoksją 1, HIF-1 (od ang. hypoxia-inducible factor 1) – czynnik transkrypcyjny czuły na stężenie tlenu w środowisku komórkowym. Występuje we wszystkich tkankach ludzkiego organizmu.
Struktura Jak wszystkie czynniki indukowane hipoksją, HIF-1 jest heterodimerem, złożonym z podjednostek α (HIF-1α) i β (ARNT – aryl hydrocarbon receptor nuclear translocator). HIF-1 należy do podrodziny PER-ARNT-SIM (PAS) z rodziny czynników transkrypcyjnych basic helix-loop-helix (bHLH).
Stabilność czynnika indukowanego hipoksją 1 Podjednostka β jest eksprymowana konstytutywnie, natomiast stabilność i aktywność podjednostki α zależy od różnych posttranslacyjnych modyfikacji, hydroksylacji, acetylacji i fosforylacji.
Regulacja HIF-1α przez poziom tlenu W warunkach normalnego stężenia tlenu HIF-1α podlega gwałtownemu rozkładowi w procesie mediowanego przez pVHL szlaku ubikwityna-proteasom, natomiast hipoksja blokuje degradację, prowadząc do akumulacji HIF-1α. Asocjacja HIF-1α z pVHL jest wyzwalana przez potranslacyjną hydroksylację proliny (mediowaną przez hydroksylazę prolinową – PHD lub hydroksylazę prolinową HIF – HPH). HIF-1α posiada dwa potencjalne miejsca hydroksylacji, Pro 402 i Pro 564.